15 september 2026

"Hoezo plan jij toch altijd van de lange afspraken met ADHD-cliënten"?, is mij meer dan eens gevraagd. Een standaard afspraak is zo ongeveer een uur, maar bij mijn ADHD-cliënten ben ik toch vaak wel meer dan 1,5 uur in gesprek. Dat is zeker niet verplicht, maar doe ik vaak bewust zo. Het maken van een planning of samen bellen van een instantie lukt vaak niet goed als er nog van alles in je hoofd rondzwermt. Dat is überhaupt al zo, maar bij mensen met ADD en ADHD al helemaal, heb ik het idee. 

Meestal neem ik eerst de tijd en de ruimte om te luisteren naar wat er allemaal gebeurt is, de emoties een plek te geven en de onrust wat te laten zakken. Als dat er grotendeels uit is, dan werkt het maken van een planning of het doen van een ander praktische taak vaak veel beter. Al is het ook altijd maatwerk. Soms staat het maken van een zorgplan in de planning, maar jij als client net heel emotioneel bent door bijvoorbeeld een conflict met een partner, vriend(in), kind, buren enzovoort. dan mag dat plan even wachten en gaat het meer om luisteren (door mij) en samen de gedachten wat meer structureren en bespreken hoe om te gaan met deze gevoelens. Dat kan bijvoorbeeld bestaan uit het bijhouden van een dagboek, een extra coachingmoment, het bellen van een vriendin, gaan wandelen of een afspraak maken om (samen) met de persoon waar het conflict met in ontstaan in gesprek te gaan. 

Er zijn trouwens ook momenten dat ik praktische regelzaken (privacyverklaringen ondertekenen, zorgplannen maken, evaluaties schrijven) wel samen moet doen omdat ik anders een probleem met de gemeente of het zorgkantoor krijg en dat vind ik dan weer niet zo handig. Dat geef ik dan wel van te voren aan. Er is ook altijd ruimte voor jou en voor het delen van wat je bezig houdt.

Het ontzettend creatieve brein dat ik vaak bij mensen met ADD/ADHD ervaar vind ik heel leuk om mee te maken. Bij ieder gesprek worden er vaak nieuwe ideeën en invalshoeken gedeeld. Samen geniet ik dan graag van de plannen en dromen en daarna bekijk ik graag met je wat er van waargemaakt kan worden, hoe dat kan plaatsvinden en wat er prioriteit heeft. Als je het daar over wilt hebben tenminste want het even delen van dromen zonder daar (meteen) iets mee te doen mag ook. 

Het van alles met elkaar kunnen verbinden in je hoofd vind ik interessant en dat doe ik zelf trouwens ook. Ik kan dat bij mijzelf uit en aan zetten en de hooflijn in het vizier houden. Op momenten vind ik het ook heel leuk om samen even vrij te associëren. Zo kan het bijvoorbeeld best zijn dat we beginnen met verhalen de hond, een spreekwoordelijke tussenstap maken bij de supermarkt, de nieuwe trui van de buurvrouw bespreken en eindigden bij de politieke leiders.

Het voeren van een gesprek en in je hoofd al veel verder zijn ervaar ik ook regelmatig in gesprekken met ADD/ADHD cliënten. Soms delen van zinnen horen en dan de puzzel compleet maken, zie ik als een mooie uitdaging. De oplossing is in mijn optiek eigenlijk heel simpel. Vraag wat iemand bedoeld, herhaal indien nodig wat je letterlijk gehoord heb en neem het de ander niet kwalijk want hij/zij communiceert meestal niet expres onduidelijk. Een mooi voorbeeld hiervan maakte ik een aantal maanden geleden mee toen ik bij een client voor de deur de deur stond. Ze deed open en begroette mij met de volgende woorden "Hey Rianne, het vlees is in de aanbieding bij AH". Tussen mijn naam en de zin over het vlees viel ze eerst even stil. Ik moest vervolgens lachen. Zij keek mij niet begrijpend aan. Toen vroeg ik het volgende "Ook goedemorgen, bedoelde je misschien te zeggen dat je het vandaag wil hebben over het doen van boodschappen aangezien je dat niet weer wilt vergeten en samen wilt opschrijven dat je het vlees bij de AH gaat halen omdat het in de aanbieding is?". Dat beaamde ze en we liepen beiden lachend naar binnen*. Nu ken ik deze client al heel lang en kan veel zinnen invullen, maar dat doe ik niet altijd. Letterlijk vragen wat iemand bedoeld levert vaak het beste antwoord op. 

Het vergeten van allerlei dingen komt ook regelmatig voor bij mensen met ADD/ADHD. Dat kan komen doordat er steeds weer een nieuwe gedachte in het hoofd opkomt. Het wil dus niet zeggen dat de taak of de persoon die vergeten wordt niet belangrijk is voor wie ADD/ADHD heeft. De ander, het werk, de opdracht, partner, kind of huisdier kan zeker wel als heel waardevol en belangrijk ervaren worden. Het vergeten en de waarde hoeven dus helemaal niets met elkaar te maken te hebben. Voor een derde kan dat heel lastig en voor de persoon met ADD/ADHD ook. Dat wat helpt is is vaak heel duidelijk bespreken wat je verwacht en het als het even kan ook opschrijven. Iemand helpen herinneren aan de afspraak kan helpen en een alarm in je telefoon zetten ook. Al heeft dat ook geen volledige garanties. Wat wel helpt is, iemand met ADD/ADHD accepteren zoals diegene is met het creatieve brein, enthousiasme, het (vaak) heel sociaal zijn en al zijn/haar eigenheid.  

Rianne

*Het voorbeeld dat ik met deze client meemaakt is een samenvoeging van meerdere sessies bij verschillende cliënten. In verband met privacy beschrijf ik de situaties die ik met cliënten mee maak niet letterlijk. Als ik al een naam van een client gebruik dat gaat dit altijd om fictieve namen.