Autisme en ik
"Ben jij zelf eigenlijk niet autistisch?”, werd mij meer dan eens gevraagd. Het is zeker waar dat ik meerdere kenmerken bezit die mensen met autisme (ASS) ook vaak hebben. Zo houd ik bijvoorbeeld van duidelijkheid, eerlijk zijn en afspraken nakomen. Ook praat ik liever over de zin van ons bestaan dan over het weer. Mijn handdoeken liggen op kleur en ik eet vrijwel iedere dag een broodje kaas als ontbijt en/of maak het onderdeel van mijn lunch. Weten waar ik aan toe ben ervaar ik als veilig en vertrouwd. Al kan ik ook diep verzonken zijn in dat wat ik doe, de vraag krijgen om ineens iets heel anders te doen, dat uitvoeren en 'gewoon' weer verder gaan met waar ik mee bezig was. Disclaimer, dat is trouwens niet zo als ik in de ochtend net ben opgestaan. Dan houd ik mij namelijk toch wel graag aan mijn routine.
Daarbij kan ik niet goed tegen harde muziek en felle (knipper) lichten. Ook word ik blij van zachte stoffen qua (be)kleding. Dat zijn kenmerken die onder andere bij autisme voorkomen. Gevoeligheid voor licht en geluid komt echter ook voor bij mensen met andere diagnoses zoals ADHD, epilepsie en migraine.
Ik hou van het aanraken van mijn familieleden, vrienden en (een eventuele) partner. Onbekenden een hand geven zie ik ook niet als een probleem. Dat is wel het geval als iemand hele vieze handen heeft, maar dat heeft dan weer met hygiëne te maken en niet zozeer met autisme. Dit vertel ik omdat niet houden van aanraken (door andere mensen dan de partner of kinderen) ook een kenmerk van ASS kan zijn. In mijn woning weet ik van vrijwel alles waar het ligt. Het makkelijk terug kunnen vinden van spullen in huis aangezien deze (vaak) op een vaste plek liggen, zie ik ook vaak bij mensen met ASS. Nou kan dat voor een derde wel een totaal onlogische plek zijn, maar dat terzijde.
Mijn gedachten zijn vrijwel altijd in beeld, gevoel en soms ook geluid. Ik ben dus een ontzettende beelddenker en ook beeldvoeler. Of dat een officieel woord is, weet ik niet, maar voor mij voelt het nu ik dit schrijf als passend. Van cliënten met autisme verneem ik vaak dat het beelddenken en het inleven in de ander moeilijk of zelf helemaal niet mogelijk voor hen zijn. Al heb ik ook gehoord van een aantal vrouwelijke cliënten dat ze dit wel goed kunnen. Verschillende kenmerken komen veel voor, maar er is, voor zover mij bekend, dus niet zo iets als de perfecte ASS-handleiding die altijd voor iedereen met autisme van toepassing is.
Mij inleven in anderen kan ik goed. Daar kwam ik onder andere achter tijdens mijn werk in de GGZ. Met mannen die een forensische achtergrond hebben kon ik vaak prima gesprekken hebben (onder andere wat er al dan niet handig is om te doen in verband met politie en justitie, maar ook over wie ze zijn als mens). Met vrouwen met ADHD kon ik dat net zo goed (misschien omdat ik ook heel associatief kan denken) en bij de mannen met Asperger dacht ik vaak ook: Ja, ik snap je gewoon. Dat wil trouwens niet zeggen dat ik precies weet wat een ander denkt. Dat weet ik namelijk niet. Wel lukt het mij vaak om een deel van mij wat past bij de ander uit te vergroten waardoor de begeleiding/coaching werkt.
Vaak lukt dat en soms ook niet trouwens. Dat komt dan omdat ik zelf de aansluiting niet kan maken. Dat is bijvoorbeeld zo bij vrouwen die zwaar depressief zijn. Dat is natuurlijk een heel nare situatie voor hen en ik hoop ook van harte dat ze de weg in zichzelf kunnen vinden, maar in dat geval kan een collega meer voor hen doen dan dat ik dat kan. Dat mag ook en we hoeven ook niet allemaal hetzelfde te zijn in mijn optiek. Ik houd van de verschillen in mensen, van de kleurrijkheid en eigenheid die iemand maakt tot wie hij/zij is.
Zelf heb ik kenmerken die behoren tot autisme en ook kenmerken die daar niet bij passen. Een diagnostisch onderzoek heb ik nooit laten doen en dat ervaar ik in mijn geval ook niet als meerwaarde want ik ben ik en dat voelt gewoon goed. Voor een ander kan een onderzoek echter wel heel waardevol zijn. Een diagnose kan namelijk ook handvatten bieden om jezelf en de ander meer inzicht geven in wie jij bent en wat je nodig hebt. Als je mijn cliënt bent dan help ik je graag om jouw weg in het leven (weer) te vinden op een manier die bij jou past.
Rianne